Urineverlies tijdens de perimenopauze: dit kun je eraan doen
Het gebeurt je ineens. Je lacht hard om een grap, hoest even flink of staat op vanaf de bank en dan voel je het: een ongemakkelijk, warm plekje.
Je bent niet de enige. Urineverlies, oftewel ongewild urineverlies, is een veel voorkomend verschijnsel tijdens de perimenopauze.
Het voelt misschien als een taboe, maar het is simpelweg een lichamelijke verandering. En het goede nieuws? Er is echt wat aan te doen. De perimenopauze is de fase vlak voor de overgang.
Je hormonen, zoals oestrogeen, gaan op en neer. Dit heeft effect op je spieren en weefsels, ook die rondom je blaas en urinebuis.
Het goede nieuws is dat je hier zelf veel invloed op hebt. Laten we eens kijken wat er gebeurt en wat je kunt doen om je weer zelfverzekerd en droog te voelen.
Waarom gebeurt dit nu ineens?
Je lichaam maakt minder oestrogeen aan. Dat klinkt technisch, maar het heeft een direct effect op je plasbuis en bekkenbodem.
Oestrogeen zorgt ervoor dat de weefsels elastisch en sterk blijven. Als dit hormoon afneemt, worden de slijmvliezen in de vagina en urinebuis dunner en slapper. Je bekkenbodemspieren, die als een soort hangmat onderin je bekken liggen en je blaas op zijn plek houden, worden ook minder stevig.
Hierdoor kan de sluitspier van je blaas minder goed zijn werk doen.
Vooral bij een plotselinge druk – zoals niezen, lachen of tillen – kan er dan urine ontsnappen. Dit noem je inspanningsincontinentie. Het is fysiek onschuldig, maar mentaal kan het je dag flink beïnvloeden.
De kracht van je bekkenbodem: oefeningen die helpen
De meest effectieve eerste stap? Je bekkenbodemspieren trainen. Deze spieren kun je niet zien, maar je kunt ze wel voelen en activeren. Denk aan de spieren die je aanspant als je moet plassen maar het toilet nog niet hebt bereikt.
Door deze spieren regelmatig te trainen, worden ze sterker en ondersteunen ze je blaas weer beter.
De basis: hoe voel je je bekkenbodem?
Probeer dit maar eens: ga comfortabel zitten en ontspan je billen en benen. Probeer de spieren rondom je vagina en anus in te knijpen en omhoog te trekken.
Het voelt alsof je plas en gas tegelijk wilt tegenhouden. Je mag je buik en benen ontspannen houden – het gaat echt om die bekkenbodem. Je kunt oefeningen doen waarbij je de spier aanspant, een seconde of vijf vasthoudt en dan weer langzaam loslaat.
Doe dit bijvoorbeeld tien keer achter elkaar, drie keer per dag. Dit kun je overal doen: in de auto, achter je bureau of tijdens het koken.
Yoga en pilates voor extra steun
Er zijn tegenwoordig veel apps die je hierbij helpen, zoals Squeezy of bekkenbodem apps die je via je telefoon kunt downloaden. Ze geven je een stukje structuur en motivatie. Naast specifieke bekkenbodem-oefeningen helpen bewegingsvormen als yoga en pilates enorm. Deze sporten richten zich op je core, je houding en je ademhaling.
Een sterke romp zorgt ervoor dat je bekkenbodem minder belast wordt. Je leert je lichaam beter kennen en voelt eerder wanneer je spieren aanspannen of juist moeten ontspannen.
Leefstijl aanpassen: kleine veranderingen, groot effect
Je leefstijl heeft een directe invloed op je blaas. Sommige dranken en voedingsmiddelen irriteren je blaas, waardoor de aandrang om te plassen plotseling toeneemt.
Let op wat je drinkt
Dit kan leiden tot ongewild urineverlies. Koffie, thee, alcohol en koolzuurhoudende dranken zijn echte boosdoeners. Ze werken vochtafdrijvend en prikkelend op de blaas.
Probeer dit te minderen. Vervang een bak koffie af en toe door een kop kruidenthee of water.
Stop met roken
Merk je dat je na een glas wijn vaker moet plassen? Probeer eens of een glas water je beter bevalt. Roken is slecht voor je longen, maar ook voor je blaas.
Rook irriteert de blaaswand en veroorzaakt een chronische hoest. Die hoest geeft weer extra druk op je bekkenbodem, wat urineverlies kan uitlokken.
Gezond gewicht en vezels
Stoppen met roken is dus een dubbele winst voor je blaasgezondheid. Overgewicht zorgt voor extra druk op je bekkenbodem.
Een gezond BMI vermindert deze druk aanzienlijk. Daarnaast kunnen verstoppingen (obstipatie) ook een negatieve rol spelen. Een volle darm drukt op je blaas. Eet voldoende vezels (ruitjes in je eten: groente, fruit, volkoren granen) om je darmen soepel te houden.
Wat kun je verder nog doen?
Naast oefeningen en leefstijl zijn er praktische hulpmiddelen en behandelingen die je leven makkelijker maken.
Dieet en voedingssupplementen
Er bestaan voedingssupplementen met extracten van cranberry of soja. Cranberry staat bekend om het ondersteunen van de urinewegen. Hoewel het geen directe genezing is, kan het helpen om de blaas rustig te houden.
Hulpmiddelen voor de dagelijkse praktijk
Raadpleeg altijd je huisarts voordat je supplementen slikt, zodat je zeker weet dat het veilig is in combinatie met eventuele andere medicijnen. Er is niets mis met het gebruik van hulpmiddelen.
Ze geven je een veilig gevoel en zorgen ervoor dat je je dagelijkse activiteiten zonder zorgen kunt blijven doen.
Denk aan inlegkruisjes die speciaal ontwikkeld zijn voor urineverlies, zoals die van Libresse of Always. Ze zijn dun, maar absorberen wel vocht en geur. Er bestaan ook speciale onderbroeken die eruitzien als normaal slipje, maar een ingebouwd absorberend laagje hebben. Merken als Modibodi of PantiGuard bieden een duurzame en modieuze optie.
Medische behandelingen: vraag om hulp
Dit kan een uitkomst zijn als je je onzeker voelt tijdens het sporten of een lange dag. Als bovenstaande tips onvoldoende helpen, is het tijd om naar je huisarts te gaan.
Je hoeft hier niet mee te blijven lopen. De huisarts kan je doorverwijzen naar een gynaecoloog of een bekkenbodemfysiotherapeut. Een bekkenbodemfysiotherapeut is een specialist.
Ze kan met een inwendig onderzoek (als je dat wilt) controleren of je de spieren wel goed aanspant en of er sprake is van overactiviteit.
Ze geeft je gerichte oefeningen en kan biofeedback gebruiken om je spieren visueel te maken. Soms wordt er medicatie voorgeschreven die de slijmvliezen in de vagina en urinebuis weer wat dikker en steviger maakt. Dit zijn vaak zetpillen of crèmes met een lage dosis oestrogeen.
Ook kan een arts andere medicijnen voorstellen die de blaas rustiger maken.
Bespreek de voor- en nadelen altijd goed met je arts.
Je hoeft dit niet alleen te dragen
Urineverlies tijdens de perimenopauze is vervelend, maar het is een fase die je kunt managen. Het is geen teken dat je lichaam het opgeeft; het is een teken dat je lichaam verandert en om extra aandacht vraagt.
Door je bekkenbodem te trainen, je leefstijl aan te passen en de juiste hulpmiddelen te gebruiken, kun je het grootste deel van de klachten verminderen. En onthoud: praten erover helpt. Deel je ervaring met een vriendin, je partner of je huisarts.
Je zult versteld staan hoe vaak anderen hier ook mee worstelen. Je bent sterker dan je denkt.
Met een beetje aandacht en de juiste aanpak kun je je weer comfortabel en zelfverzekerd voelen. Dus, adem in, ontspan je bekkenbodem, en ga ervoor. Je kunt dit!