Stel je voor: je kamt je haar en de borstel blijft wat meer pluizen dan normaal.
Of misschien valt het je op dat je pony ineens een stuk dunner lijkt. Als je tussen de 45 en 55 jaar oud bent, kan dit zomaar het begin zijn van de perimenopauze. Je staat misschien niet direct stil bij de overgang als je aan haaruitval denkt, maar het is een van de meest voorkomende, maar minder besproken, klachten.
Het voelt misschien persoonlijk, maar het is een heel natuurlijk proces. Laten we eens rustig kijken wat er precies gebeurt in je lichaam en wat je ertegen kunt doen.
Voordat we ingaan op het haar, is het handig om te weten wat er in de rest van je lichaam gebeurt. De perimenopauze is de fase vóór de menopauze.
Het is een soort overgangsperiode. Je eierstokken beginnen langzaam afscheid te nemen van hun topprestaties. De productie van oestrogeen, een belangrijk vrouwelijk hormoon, begint te schommelen.
Dit proces is niet bij iedereen hetzelfde. Sommige vrouwen merken al in hun vroege veertig jaar veranderingen, terwijl anderen dit pas rond hun 51e jaar ervaren.
Het is een fase die gemiddeld zo’n vier tot zes jaar duurt. Deze hormonale schommelingen zorgen voor allerlei fysieke en mentale veranderingen. Denk aan opvliegers, stemmingswisselingen of slaapproblemen. En ja, helaas: ook je haar reageert hierop.
Om te begrijpen wat er gebeurt, moeten we even kijken naar de cyclus van je haar. Normaal gesproken groeit haar in drie fasen: de groeifase (anagene fase), de overgangsfase en de rustfase (telogene fase).
In de rustfase valt het haar uiteindelijk uit om plaats te maken voor nieuw haar. Hier komt oestrogeen om de hoek kijken. Tijdens je vruchtbare jaren zorgt een hoog oestrogeenniveau ervoor dat de groeifase langer duurt.
Je haar voelt voller en sterker aan. Tijdens de perimenopauze daalt dit hormoon.
Dit betekent dat de groeifase korter kan worden en de rustfase vaker de overhand neemt. Je haar groeit minder snel en valt sneller uit. Het is niet dat je in één keer kaal wordt, maar de dichtheid van je haar kan afnemen.
Ja, ook vrouwen hebben mannelijke hormonen (androgenen) in hun lichaam. Tijdens de perimenopauze kan de balans tussen oestrogeen en androgenen veranderen.
Als androgenen relatief dominant worden, kunnen ze de haarfollikels op je hoofdhuid kleiner maken.
Dit proces heet androgenetische alopecia. Het zorgt ervoor dat het haar op de kruin dunner wordt en de haarlijn wat terugtrekt, terwijl het haar op de slapen en bovenlip soms juist meer gaat groeien. Een vervelend neveneffect van de hormonale omschakeling.
Hoewel hormonen de hoofdrol spelen, zijn ze zelden de enige boosdoener. Haaruitval in deze fase is vaak een cocktail van factoren.
Een veelvoorkomende vorm is telogene effluvium. Dit klinkt ingewikkeld, maar het betekent simpelweg dat er tijdelijk meer haren in de rustfase belanden dan normaal. Een schok, zoals een operatie, een ziekte of een sterke hormonale schommeling, kan deze reactie uitlokken. Het goede nieuws? Dit is meestal tijdelijk en het haar groeit vanzelf weer aan, mits de oorzaak wordt aangepakt.
Daarnaast spelen leefstijlfactoren een rol. Chronische stress zorgt voor extra cortisol, wat de haargroei kan onderdrukken.
Ook voeding is cruciaal. Een tekort aan ijzer, vitamine D, zink of eiwitten kan je haar sneller uit laten vallen.
Dit hoeft niet direct door de overgang te komen, maar het verergert de situatie wel.
Als je merkt dat je haar dunner wordt, is de eerste stap niet meteen in paniek raken. Er zijn genoeg manieren om het proces te vertragen en je haar weer gezond te maken.
Hier zijn de eerste stappen die je kunt zetten. Voordat je allerlei dure producten koopt, is het slim om de oorzaak te laten checken. Een dermatoloog kan vaststellen of het gaat om hormonale haaruitval of iets anders.
Vaak wordt er een bloedonderzoek gedaan om je schildklierwaarden, ijzerniveau en hormoonspiegels te controleren.
Dit is belangrijk omdat een tekort aan ijzer of een trage schildklier klachten kunnen nabootsen die lijken op de overgang. Je haar heeft bouwstoffen nodig. Zorg dat je voldoende eiwitten, ijzer en vitamines binnenkrijgt.
Voedingsmiddelen zoals spinazie, noten, eieren en vette vis (rijk aan omega-3) zijn goede brandstof voor je haar. Supplementen kunnen helpen, maar overleg dit altijd met een arts.
Een multivitamine met biotine of een specifiek ijzersupplement kan wonderen doen, maar alleen als je daadwerkelijk een tekort hebt.
Te veel van het goede kan ook weer averechts werken. Een gezonde hoofdhuid is de basis voor gezond haar. Probeer agressieve shampoos met sulfaten te vermijden. Kies voor milde, hydraterende formules.
Daarnaast is een lichte massage van de hoofdhuid een eenvoudige maar effectieve stap. Door zachtjes met je vingertoppen te draaien, stimuleer je de doorbloeding.
Dit zorgt ervoor dat de haarzakjes meer zuurstof en voedingsstoffen krijgen. Je kunt dit doen tijdens het wassen of gewoon een paar minuten per dag droog masseren.
Naast leefstijlveranderingen zijn er specifieke behandelingen die bewezen effectief zijn bij haaruitval door de overgang.
Een van de bekendste middelen is Minoxidil, in Nederland vaak verkocht onder de merknaam Rogaine. Dit is een lotion of schuim dat je rechtstreeks op de hoofdhuid aanbrengt.
Het stimuleert de haarzakjes en kan de groeifase verlengen. Het is een van de weinige middelen zonder recept die echt werkt, maar het vraagt geduld. Je moet het dagelijks gebruiken en het kan enkele maanden duren voordat je resultaat ziet. Hormoonvervangende therapie wordt vaak gebruikt om opvliegers en andere overgangsklachten te verlichten.
Voor sommige vrouwen kan het ook helpen bij de haargroei, omdat het de dalende oestrogeenspiegels weer aanvult.
Dit is een persoonlijke keuze en altijd iets om goed met een arts te bespreken, gezien de voor- en nadelen voor je algehele gezondheid. Een andere optie die steeds populairder wordt is PRP (Platelet Rich Plasma). Hierbij wordt er bloed bij je afgenomen, de bloedplaatjes worden verrijkt en dit wordt weer geïnjecteerd in je hoofdhuid.
Het klinkt intens, maar het is een natuurlijke manier om de haarzakjes te stimuleren. Dit wordt vaak aangeboden in gespecialiseerde klinieken.
Haaruitval tijdens de perimenopauze is niet altijd te voorkomen, maar je kunt de impact wel beperken.
Inzicht krijgen in haaruitval tijdens de overgang kan vervelend en onzeker makend zijn, maar je staat er niet alleen voor. Het is een teken dat je lichaam een nieuwe fase ingaat.
Door de oorzaak te begrijpen – de hormonale schommelingen – en gerichte stappen te zetten, kun je je haar weer gezond maken. Of je nu kiest voor voedingsaanpassingen, een speciale lotion of een rustigere levensstijl: het gaat erom dat je luistert naar wat je lichaam nodig heeft. En onthoud: haar groeit altijd weer aan.