Haaruitval in de perimenopauze: oorzaak en eerste stappen
Stel je voor: je kamt je haar en ineens zit je kam vol met meer haren dan normaal. Of misschien merk je dat je pony ineens een stuk dunner lijkt. Paniek? Nee, niet meteen.
Want als je in de leeftijd komt van beginnende overgang (perimenopauze), is haaruitval vaker regel dan uitzondering.
Het is vervelend, ja, maar het is ook een teken van je lichaam dat er van alles verandert. Laten we dit samen ontleden: wat gebeurt er precies, waarom gebeurt het en wat kun je er vandaag nog aan doen?
Wat is de perimenopauze eigenlijk?
De perimenopauze is de fase vóór de menopauze. Je lichaam bereidt zich voor op de laatste eisprong en het einde van je vruchtbare periode.
Je hoeft nog niet ongesteld te worden, maar je hormonen gaan al flink op en neer. Vooral oestrogeen en progesteron schommelen als een achtbaan. Veel vrouwen denken dat overgang pas begint als de menstruatie stopt, maar de eerste signalen kunnen al jaren daarvoor verschijnen.
Denk aan opvliegers, slaapklachten, stemmingswisselingen en... ja, helaas: haaruitval. Het is vaak een van de eerste zichtbare veranderingen.
Waarom valt mijn haar uit?
Het zit ‘m in de hormonen. Oestrogeen is een beschermend hormoon voor je haar.
Het houdt de haargroei in de groeifase (de anagene fase) langer vast. Als je oestrogeenspiegel daalt – wat gebeurt in de perimenopauze – worden de haargroeicycli korter. Je haar groeit minder hard en valt sneller uit.
Daarnaast speelt testosteron een rol. In de overgang verandert de verhouding tussen oestrogeen en testosteron.
Bij sommige vrouwen gaat testosteron relatief meer overheersen. Dit kan leiden tot een type haaruitval dat lijkt op mannelijke kaalheid: het haar wordt dunner aan de zijkanten en op de kruin. Stress speelt ook een rol. De overgang kan best heftig zijn, en stress zorgt ervoor dat je lichaam meer cortisol aanmaakt. Cortisol kan haaruitval triggeren of verergeren.
Is het normaal? De cijfers
Je bent echt niet de enige. Ongeveer 40 tot 50 procent van de vrouwen ervaart in meer of mindere mate haaruitval rond de overgang. Het kan al beginnen vanaf je veertigste, soms zelfs eerder.
Bij de meeste vrouwen is het tijdelijk, maar het kan lang duren als je er niets aan doet.
Er is een verschil tussen diffuse haaruitval (overal op het hoofd) en focale uitval (plekken). In de perimenopauze ervaar je vaak diffuse uitval. Je haar wordt overal dunner, maar je verliest niet ineens grote plukken.
Eerste stappen: wat kun je doen?
Je hoeft niet direct in paniek te raken. Er zijn genoeg stappen die je kunt zetten om je haar weer sterker te maken.
1. Check je voeding
Het begint bij acceptatie en begrip, maar daarna pak je het actief aan. Haar heeft bouwstoffen nodig. Zonder de juiste voedingsstoffen groeit het niet goed.
- Eiwit: Haar is gemaakt van keratine, een eiwit. Eet voldoende vlees, vis, eieren, peulvruchten of tofu.
- IJzer: Een tekort aan ijzer is een veelvoorzaak van haaruitval. Vooral vrouwen die nog ongesteld worden, hebben hier last van. Bloedgroenten zoals spinazie en rode linzen helpen.
- Zink en selenium: Deze mineralen ondersteunen de haargroei. Noten en zaden zijn goede bronnen.
- Vitamine D: Belangrijk voor je haarzakjes. In de winter is een supplement vaak nodig.
In de overgang verandert je stofwisseling, dus het is extra belangrijk om alert te zijn op tekorten.
2. Kies de juiste haarverzorging
Let op: supplementen helpen alleen als je een tekort hebt. Overdosis vitamines zijn niet beter. Je haar is nu kwetsbaarder. Een agressieve shampoo of te hete föhn kan de boel verergeren.
- Geen sulfaten: Kies voor milde shampoos zonder SLS. Merken als Kérastase of Redken hebben speciale lijnen voor dunner wordend haar.
- Minder wassen: Was je haar niet elke dag. Dit voorkomt uitdroging en beschadiging van de hoofdhuid.
- Scalp care: Je hoofdhuid is de basis. Gebruik een milde scrub of een hoofdhuidserum (bijvoorbeeld van The Ordinary of Vichy Dercos) om de doorbloeding te stimuleren.
- Styling: Vermijd strakke vlechten of heet stylingapparatuur zonder heat protectant.
3. Medische check
Soms zit er meer achter. Een schildklierafwijking, ijzertekort of vitamine B12-tekort kan haaruitval nabootsen.
- Ferritine (ijzeropslag)
- Schildklierhormonen (TSH, T4)
- Vitamine D en B12
Laat je huisarts bloed prikken. Vraag specifiek naar: Als er een medische oorzaak is, moet je die eerst behandelen. Overleg met je huisarts of gynaecoloog over hormoonvervangingstherapie (HVT).
4. Hormoontherapie (HRT)
Als je ook last hebt van opvliegers of slaapklachten, kan het aanvullen van oestrogeen helpen om de haargroei te stabiliseren.
5. Lifestyle aanpassingen
Niet iedereen komt in aanmerking, en het heeft voor- en nadelen, dus bespreek dit goed. Rust, regelmaat en ontspanning zijn essentieel. Probeer voldoende te slapen (minimaal 7 uur) en beweeg regelmatig.
Yoga of wandelen verlaagt cortisol. Stoppen met roken is een must; roken vernauwt de bloedvaten en remt de haargroei af.
Praktische tips voor de overgang
Naast bovenstaande stappen zijn er kleine aanpassingen die direct verlichting geven:
- Volume-poeder: Merken als Batiste of Kérastase hebben droogshampoo die volume geeft zonder je haar te verzwaren.
- Haaraccessoires: Hoofdbanden, sjaals of een mooie pony kunnen helpen om dunne plekken te verbergen.
- Andere coupe: Een kortere snit kan voller lijken dan lang haar dat zwaar aan de punten trekt.
Wanneer naar de dokter?
Als de haaruitval plotseling heel snel gaat, of als je last hebt van andere klachten (hoofdpijn, extreme vermoeidheid, gewichtsverandering), ga dan naar je huisarts. Soms is er meer aan de hand dan alleen de overgang. Ook als je twijfelt over medicatie of supplementen, is het verstandig om professioneel advies in te winnen.
Conclusie
Haaruitval in de perimenopauze is vervelend, maar zeker niet onoverkomelijk. Het is een teken van verandering in je lichaam.
Door je voeding aan te passen, je haarverzorging te verbeteren en eventueel medische hulp te zoeken, kun je de boel weer op de rails krijgen. Wees geduldig: haar groeit langzaam. Geef het de tijd en wees lief voor jezelf. Jij bent meer dan je kapsel.