Vergelijking: perimenopauze symptomen vs andere veelvoorkomende klachten bij vrouwen
Je voelt je ineens een sauna op eigen benen. Je slaapt slecht, je humeur is een achtbaan en je bent moe, maar je weet niet waarom. Herkenbaar?
Dan denk je misschien direct aan de overgang. Maar hier zit een addertje onder het gras: de klachten tijdens de perimenopauze lijken soms sprekend op andere veelvoorkomende aandoeningen bij vrouwen. Het is soms een zoekplaatje.
In dit artikel helpen we je het kaf van het koren scheiden. We vergelijken de perimenopauze met drie andere ‘boosdoeners’ zodat jij weer grip krijgt op wat er speelt.
Wat is de perimenopauze eigenlijk?
Voordat we in de vergelijking duiken, even een snelle check. De perimenopauze is de fase vóór de daadwerkelijke overgang (menopauze).
Je eierstokken gaan langzaam minder hormonen produceren, vooral oestrogeen. Het is een fase van verandering, en ja, dat kan best heftig zijn.
Je cyclus wordt onregelmatig en je lichaam reageert anders. Maar omdat de klachten vaak vaag zijn, is het makkelijk om ze te verwarren met andere dingen. Laten we ze eens naast elkaar leggen.
Het gevecht tegen de warmte: Perimenopauze vs Schildklier
Een van de meest iconische klachten van de perimenopauze is de opvlieger.
Een plotselinge hittegolf die van binnenuit komt, vaak gepaard met zweten en een rood hoofd. Dit ontstaat door de schommelende oestrogeenspiegel die je temperatuurregelaar in de war stuurt. Maar raad eens? Een overactieve schildklier (hyperthyreoïdie) doet precies hetzelfde.
Je lichaam stookt op volle toeren, waardoor je je constant warm voelt, snel transpireert en je hartslag omhoog schiet. Het verschil zit ‘m vaak in de context.
Bij een schildklierprobleem verlies je meestal gewicht zonder dat je het wilt, terwijl je bij de perimenopauze vaak merkt dat je stofwisseling langzamer wordt.
Toch is het verstandig om bij aanhoudende hitte even langs de huisarts te gaan voor een bloedtest.
Vermoeidheid: Een bekende vijand
Perimenopauze en vermoeidheid zijn onafscheidelijke vrienden. Je slaapt slechter door nachtelijke zwetaanvallen of een rusteloos gevoel, en je lichaam verbruikt meer energie om alles in balans te houden.
Je voelt je ’s middags compleet leeg. Deze diepe vermoeidheid is ook het hoofdkenmerk van een ijzertekort (anemie).
Veel vrouwen verliezen tijdens hun menstruatie meer bloed naarmate ze ouder worden, wat leidt tot een laag ferritinegehalte. Het grote verschil? Bij een ijzertekort ben je niet alleen moe, maar ben je ook bleek, duizelig en heb je last van broze nagels. Bij de perimenopauze voel je je vaak ook emotioneel uitgeput, niet alleen fysiek leeg. Een simpele bloedcheck bij de huisarts kan hier snel duidelijkheid in scheppen.
Stemming en focus: De hormonen of de psychologie?
‘Waarom ben ik zo prikkelbaar?’ vraag je jezelf af terwijl je boos wordt om een kruimel op het aanrecht. Tijdens de perimenopauze kunnen hormoonschommelingen je hersenen flink beïnvloeden.
Je concentratievermogen neemt af (vaak ‘brain fog’ genoemd) en je stemming kan snel omslaan. Dit lijkt sprekend op een depressie of een angststoornis. Beide kunnen ervoor zorgen dat je je lusteloos voelt en geen interesse meer hebt in dingen die je vroeger leuk vond.
Echter, bij de herkenning van perimenopauze symptomen zijn deze klachten vaak cyclisch en komen ze samen met lichamelijke verschijnselen zoals opvliegers.
Een depressie kan op elk moment toeslaan, ongeacht je lichaamstemperatuur. Het is een fijn nuanceverschil: bij de overgang voelt het alsof je lichaam je in de steek laat, bij een depressie voelt het alsof je humeur je in de steek laat.
Slaapproblemen: Wie is de saboteur?
Slecht slapen is een klacht die in bijna elke lijst voorkomt. Tijdens de perimenopauze word je vaak midden in de nacht wakker door nachtelijke zweten of een onrustig gevoel.
Je valt moeilijk in slaap omdat je lichaam niet wil afkoelen. Echter, slaapapneu komt bij vrouwen ook steeds vaker voor, vooral na het veertigste levensjaar. Bij slaapapneu stopt je ademhaling kortstondig tijdens de slaap, waardoor je continu wakker schrikt zonder dat je het door hebt. Het verschil?
Bij slaapapneu word je vaak met een droge mond wakker en voel je je niet uitgerust, ook al heb je uren liggen draaien.
Bij perimenopauze-gerelateerde slapeloosheid ben je vaak gefrustreerd wakker en weet je waarom je wakker bent (zweten of een volle blaas).
Gewichtstoename: De ongemakkelijke waarheid
Veel vrouwen merken dat de weegschaal langzaam omhoog gaat, zonder dat ze hun eetgewoonten veranderen. Dit heeft te maken met de daling van oestrogeen, die ervoor zorgt dat vet zich meer rond de buik gaat ophopen.
Dit is makkelijk te verwarren met de start van diabetes type 2 of een trage schildklier.
Bij diabetes heb je vaak last van extreme dorst en moet je vaak plassen, terwijl een trage schildklier zorgt voor een opgeblazen gevoel en koude handen. Bij de perimenopauze is de gewichtstoename vaak geleidelijk en komt het vooral door een combinatie van minder spiermassa en een veranderende vetverdeling. Het is niet perse een ziekte, maar wel een verandering die om een andere levensstijl vraagt.
Het pijnsymptoom: Spieren en gewrichten
Je staat op en voelt je stijf. Je knieën kraken en je schouders voelen aan als roestige scharnieren.
Verrassend genoeg is pijn in spieren en gewrichten een veelvoorkomend symptoom van de perimenopauze door de dalende oestrogeenspiegel, dat ontstekingsremmend werkt. Dit is echter ook het kernmerk van reuma (reumatoïde artritis) of fibromyalgie. Bij reuma zijn de gewrichten vaak rood en gezwollen, terwijl bij de perimenopauze de pijn meer stijfheid en zeurend aanvoelt zonder zichtbare ontstekingen.
Ook hier is het slim om te kijken naar het totaalplaatje. Voelt het alsof je lichaam protesteert door de hormonen, of is het specifiek op één plek geconcentreerd en rood?
De kracht van herkenning
Het is duidelijk: de perimenopauze is een kameleon. Het neemt de vorm aan van andere klachten, waardoor het lastig is om te weten wat er precies gebeurt.
Toch hoef je niet direct in de stress te schieten. Het is normaal dat je lijf verandert na je veertigste.
De kunst is om niet direct de zwaarste diagnose te stellen, maar wel alert te zijn. Gebruik je gezond verstand. Als je last hebt van opvliegers én een onregelmatige cyclus, is de kans groot dat het om de perimenopauze gaat. Als je alleen maar moe bent en bleek, kijk dan naar je ijzergehalte.
Luister naar je lichaam, maar blijf kritisch. Het is jouw lichaam, en jij kent het beste de signalen die het afgeeft.
Of het nu gaat om hormonen, schildklier of simpelweg een tekort aan rust – er is bijna altijd wel iets aan te doen.