Perimenopauze en oogklachten: droge ogen en wazig zien

Portret van Annelies de Vries, coach voor vrouwelijk welzijn en persoonlijke groei
Annelies de Vries
Gediplomeerd coach voor vrouwelijk welzijn
Perimenopauze herkennen en begrijpen · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Je staat in de keuken, de krant ligt open en je hoofd maakt een vreemde beweging.

Waar was je ook alweer? Oh ja, je ogen. Je wrijft erover, want ze voelen aan als schuurpapier. Alsof er zand in zit, terwijl je gewoon rustig zat te lezen.

Dit is geen toeval. Als je tussen de veertig en vijftig bent, begint er van alles te veranderen in je lichaam.

Je bent misschien al bekend met opvliegers of stemmingswisselingen, maar wist je dat je ogen hier ook flink last van kunnen hebben?

Perimenopauze en oogklachten horen vaker bij elkaar dan je denkt. Laten we eens kijken wat er precies gebeurt en wat je eraan kunt doen.

Wat is perimenopauze eigenlijk?

Perimenopauze is de fase vóór je menopauze. Het is de overgangsperiode waarin je lichaam zich voorbereidt op je laatste menstruatie.

Je hormonen, vooral oestrogeen en progesteron, gaan flink op en neer. Dit zorgt voor de bekende klachten als opvliegers, nachtelijk zweten en een kort lontje. Maar je hormonen beïnvloeden veel meer dan alleen je stemming.

Ze hebben ook invloed op je slijmvliezen, je huid en dus je ogen. Veel vrouwen merken dat hun zicht verandert of dat hun ogen droger aanvoelen. Het is vervelend, maar je bent zeker niet de enige.

Waarom droge ogen zo vaak voorkomen

Een veelvoorkomende klacht tijdens de perimenopauze is droge ogen. Je ogen voelen branderig, moe of korrelig aan.

Soms heb je het gevoel dat er iets in je oog zit, terwijl er niets is.

Dit komt doordat je hormonen invloed hebben op de productie van tranen. Oestrogeen speelt hier een belangrijke rol. Als je oestrogeenspiegel daalt, vermindert de kwaliteit en kwantiteit van je traanproductie.

Je hebt dan minder tranen en de tranen die je hebt, verdampen sneller. Dit leidt tot irritatie en een constant gevoel van droogte. Naast hormonen zijn er andere factoren die droge ogen kunnen verergeren. Denk aan langdurig beeldschermwerk, airconditioning of het dragen van contactlenzen.

Hoe herken je droge ogen?

Roken en bepaalde medicijnen kunnen ook een rol spelen. Het is belangrijk om dit te herkennen, zodat je gericht actie kunt ondernemen.

De klachten kunnen variëren, maar de meest voorkomende signalen zijn:

  • Een branderig of jeukend gevoel.
  • Het idee dat er zand in je oog zit.
  • Tranende ogen (ja, dat kan ook! Je lichaam probeert te compenseren).
  • Wazig zicht, vooral aan het einde van de dag.
  • Moeite met lezen of autorijden, vooral bij weinig licht.

Wazig zien: wat gebeurt er met je zicht?

Naast droge ogen kun je last krijgen van wazig zien. Dit kan tijdelijk zijn of langer aanhouden.

Het voelt alsof je door een mistige bril kijkt. Dit komt door dezelfde hormonale schommelingen die je traanproductie beïnvloeden. Een stabiele traanfilm is essentieel voor scherp zicht. Als die film instabiel wordt, verandert de breking van het licht in je oog en wordt je zicht wazig.

Daarnaast veroudert je lens naarmate je ouder wordt. Dit proces begint al vroeg, maar wordt vaak duidelijker tijdens de perimenopauze.

Je accommodatievermogen, het vermogen om scherp te stellen op verschillende afstanden, neemt af.

Het verband tussen hormonen en zicht

Dit kan leiden tot vermoeide ogen en hoofdpijn, vooral bij het lezen of werken op een computer. Je ogen zijn een verlengstuk van je hersenen en staan in direct contact met je hormonen. Oestrogeen heeft een beschermende werking op het hoornvlies en de traanklieren.

Als deze hormonen afnemen, verliest je oog zijn natuurlijke bescherming. Dit maakt je ogen gevoeliger voor irritatie en infecties. Bovendien kan de doorbloeding van het oog veranderen, wat invloed heeft op je netvlies en je algehele zicht.

Wat kun je zelf doen?

Gelukkig zijn er veel stappen die je kunt zetten om je ogen te helpen.

Hydratatie is key

Het begint allemaal met bewustwording en kleine aanpassingen in je dagelijks leven. Drink voldoende water. Het klinkt simpel, maar het is cruciaal.

Bescherm je ogen tegen schermen

Je lichaam heeft vocht nodig om tranen te produceren. Probeer dagelijks minstens anderhalve liter water te drinken.

Vermijd overmatig cafeïne en alcohol, want deze kunnen uitdroging bevorderen. We brengen veel tijd door achter laptops, tablets en smartphones.

Dit vermindert het knipperen van je ogen, wat leidt tot droogte. Probeer de 20-20-20-regel: elke 20 minuten kijk je 20 seconden naar iets op 20 voet afstand (ongeveer 6 meter). Dit ontspant je ogen en stimuleert het knipperen. Gebruik indien nodig kunsttranen.

Voeding en leefstijl

Deze zijn verkrijgbaar bij elke drogist, zoals Kruidvat of Etos. Kies voor varianten zonder conserveermiddelen als je ze vaak gebruikt.

Merken als Hylo of Thealoz Duo zijn populair en effectief. Een gezond dieet kan je ogen helpen. Voedingsmiddelen rijk aan omega-3-vetzuren, zoals vette vis, noten en zaden, kunnen droge ogen verlichten.

Ook vitamine A, C en E zijn belangrijk voor je ooggezondheid. Denk aan wortels, bladgroenten en citrusvruchten.

Stop met roken. Roken verergert droge ogen aanzienlijk. Als je moeite hebt om te stoppen, zoek dan hulp bij een programma of je huisarts.

Wanneer naar de dokter?

Hoewel veel oogklachten tijdens de perimenopauze normaal zijn, zijn er situaties waarin professionele hulp nodig is. Ga naar je huisarts of een opticien als:

  • Je klachten plotseling verergeren.
  • Je pijn ervaart of roodheid die niet weggaat.
  • Je zicht plotseling verandert of je flitsen ziet.
  • Je last hebt van hoofdpijn die samengaat met wazig zien.

Een opticien kan een uitgebreide oogmeting doen en controleren of er sprake is van een onderliggende aandoening. Soms is een bezoek aan een oogarts nodig voor verder onderzoek.

Behandelingen en hulpmiddelen

Als zelfzorg niet voldoende is, zijn er medische opties. Een arts kan kunsttranen voorschrijven die langer werken, of speciale druppels die de traanproductie stimuleren. In sommige gevallen worden traagel- of punctumpluggen ingebracht.

Dit zijn kleine stopjes in de traagelkanalen die de afvoer van tranen vertragen, zodat je ogen langer vochtig blijven.

Brillen met speciale coatings tegen schermlicht kunnen ook helpen. Merken als Nikon of Zeiss bieden glazen die blauw licht filteren en vermoeidheid verminderen.

Conclusie

Wist je dat perimenopauze en droge ogen nauw met elkaar verbonden zijn?

Hormonale veranderingen zorgen voor een vermindering van de traanfilm en accommodatieproblemen. Gelukkig zijn er veel manieren om deze klachten te verlichten. Blijf gehydrateerd, bescherm je ogen tegen schermen en eet gezond. Als de klachten aanhouden, schakel dan professionele hulp in. Je ogen verdienen het om goed verzorgd te worden, zeker tijdens deze fase van je leven.

Portret van Annelies de Vries, coach voor vrouwelijk welzijn en persoonlijke groei
Over Annelies de Vries

Annelies helpt vrouwen hun authentieke zelf te omarmen en te groeien.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Perimenopauze herkennen en begrijpen
Ga naar overzicht →