Perimenopauze en hartkloppingen: wanneer moet je naar de dokter?
Stel je voor: je zit rustig op de bank, je leest een boek of kijkt naar je favoriete serie. Niets aan de hand.
En dan ineens: bam. Je hart begint te bonzen alsof je net een marathon hebt gerend, terwijl je alleen maar op de bank lag.
Je handen worden klam, je ademhaling schiet omhoog, en het voelt alsof je even niet meer weet hoe je moet zitten of staan. Hartkloppingen. En ja, dit kan zomaar ineens gebeuren tijdens de perimenopauze. Hartkloppingen tijdens de perimenopauze zijn extreem veelvoorkomend.
Maar hoe weet je nou wanneer het gewoon bij het proces hoort, en wanneer het echt tijd is om de huisarts te bellen? Laten we dit even rustig uitzoeken, zonder paniek, maar wel met de juiste aandacht voor je gezondheid.
Wat gebeurt er eigenlijk in je lichaam?
De perimenopauze is de fase vóór de menopauze. Je lichaam bereidt zich voor op de laatste fase van je vruchtbaarheid, maar het gaat niet altijd even soepel.
Je eierstokken produceren steeds minder oestrogeen en progesteron. Dit zijn de hormonen die je cyclus regelen, maar ze hebben ook een enorme invloed op je hart en bloedvaten.
Oestrogeen helpt bij het ontspannen van je bloedvaten. Als dit hormoon gaat schommelen, kunnen je vaten zich soms plotseling vernauwen of juist ontspannen. Dit zorgt voor een wisselende bloedstroom, wat je direct voelt als een hartklopping. Daarnaast beïnvloeden deze hormonen je temperatuurregeling.
Een opvlieger begint vaak met een plotselinge warmte-boost, wat je hart direct sneller laat slaan.
Je lichaam reageert alsof het in gevaar is, terwijl het gewoon je hormonen zijn die aan het spoken zijn.
Hartkloppingen vs. hartritmestoornissen
Het is belangrijk om het verschil te begrijpen. Een hartklopping is het gevoel dat je hart te snel, te hard of onregelmatig klopt.
Tijdens de perimenopauze is dit vaak een ‘sinustachycardie’ of een extrasystole. Dat klinkt eng, maar het is meestal goedaardig.
Het is je lichaam dat reageert op hormonale schommelingen, stress of een opvlieger. Een hartritmestoornis is iets anders. Hierbij is het elektrische systeem van je hart ontregeld. Denk aan boezemfibrilleren of boezemfladderen.
Dit kan wel gevaarlijk zijn, vooral als het lang aanhoudt. Het goede nieuws?
Bij vrouwen in de perimenopauze ontstaan deze klachten vaak door de hormoonverandering, maar het is slim om het te laten controleren.
Wanneer is het gewoon vervelend en wanneer gevaarlijk?
Dit is de belangrijkste vraag. De meeste hartkloppingen tijdens de perimenopauze zijn onschuldig.
Ze horen bij het plaatje, net als stemmingswisselingen of opvliegers. Ze duren meestal niet lang (soms seconden, soms een paar minuten) en verdwijnen vanzelf. Maar er zijn signalen die je niet moet negeren. Als je last hebt van hartkloppingen die gepaard gaan met bepaalde klachten, is het tijd voor actie.
De rode vlaggen: Symptomen die waarschuwen
Er zijn een aantal symptomen die niet passen bij ‘gewone’ hormonale hartkloppingen. Neem deze serieus: herken de signalen bij perimenopauze en hartkloppingen. Deze klachten kunnen wijzen op iets anders dan alleen de perimenopauze.
- Pijn op de borst: Een drukkend, brandend of beklemmend gevoel midden op de borst. Dit kan uitstralen naar je kaak, nek, rug of linkerarm.
- Kortademigheid: Je bent buiten adem zonder dat je hebt bewogen, of je voelt je benauwd.
- Duizeligheid of flauwvallen: Je ziet sterretjes of je voelt alsof je bewustzijn even wegzakt.
- Zweten zonder reden: Niet alleen een lichte opvlieger, maar koud, klam zweet dat uitbreekt zonder dat je het warm hebt.
- Extreme vermoeidheid: Je bent zo moe dat je normale activiteiten niet meer kunt doen.
Denk aan schildklierproblemen, bloedarmoede of in zeldzame gevallen een hartinfarct. Bij vrouwen worden hartklachten vaak anders ervaren dan bij mannen.
Vrouwen hebben vaker last van misselijkheid, kortademigheid en pijn in de bovenbuik in plaats van een strakke pijn op de borst. Luister dus goed naar je lichaam.
Wat kun je zelf doen?
Voordat je direct naar de huisarts rent, kun je eerst kijken of je leefstijl een rol speelt.
Leefstijl aanpassingen
Soms verergeren bepaalde dingen de klachten, waardoor het lijkt alsof je hart in de stress schiet. Probeer cafeïne te minderen.
Koffie en energiedrankjes kunnen je hart direct beïnvloeden. Ook alcohol kan een trigger zijn, vooral rode wijn kan opvliegers en hartkloppingen versterken. Roken is een no-go; het vernauwt je vaten en maakt je hartklachten erger. Daarnaast is stressmanagement cruciaal.
Supplementen en medicijnen
Yoga, meditatie of zelfs een simpele wandeling in de natuur kunnen je zenuwstelsel kalmeren.
Je merkt vaak dat als je rustiger wordt, je hartslag ook normaliseert. Veel vrouwen grijpen naar magnesium. Magnesium helpt bij het ontspannen van spieren, inclusief je hartspier.
Het kan helpen bij het verminderen van de intensiteit van de hartkloppingen. Overleg wel altijd met je arts voordat je zomaar pillen slikt, ook natuurlijke supplementen. Er zijn ook vrouwen die baat hebben bij een lage dosering kalmerende middelen of medicijnen tegen hartritmestoornissen, maar dat is echt iets voor de dokter om te beoordelen.
Wanneer moet je naar de dokter?
Deze vraag staat centraal. Ga naar de huisarts als:
- De hartkloppingen nieuw zijn en niet verdwijnen.
- Je ze dagelijks hebt en je leven belemmeren.
- Je de bovengenoemde ‘rode vlaggen’ ervaart (pijn, duizeligheid, benauwdheid).
- Je je ongerust maakt. Gevoel telt!
Je huisarts kan een ECG maken (een hartfilmpje). Dit duurt maar een paar minuten en geeft direct inzicht in de elektrische activiteit van je hart.
Als het ECG normaal is, maar je klachten blijven, kan de arts je doorverwijzen naar een cardioloog of een gynaecoloog gespecialiseerd in de overgang. Soms wordt er ook bloedonderzoek gedaan. Je schildklierwaarden worden gecheckt, evenals je ijzergehalte en je hormoonspiegels. Dit helpt om andere oorzaken uit te sluiten.
Het belang van een goed verhaal
Als je bij de dokter zit, wees dan zo specifiek mogelijk. Zeg niet alleen “mijn hart klopt snel”.
Vertel erbij: “Het gebeurt ’s nachts als ik wakker word”, of “het duurt ongeveer drie minuten en gaat gepaard met een opvlieger”. Deze details helpen de arts enorm bij het maken van een diagnose.
Vertrouw erop dat je lichaam een intelligent systeem is. Het probeert zich aan te passen aan de nieuwe hormoonbalans. Soms slaat de balans even door, maar met de juiste zorg en aandacht kom je hier wel doorheen. En onthoud: je bent niet de enige.
Duizenden vrouwen in Nederland ervaren precies hetzelfde. Het is normaal, maar het verdient wel je aandacht.