Perimenopauze en gewrichtsklachten: de verborgen oorzaak
Ken je dat? Je staat op uit je favoriete stoel en voelt je plotseling stijf als een plank.
Of je pols zeurt zonder dat je die hebt verdraaid. Veel vrouwen van middelbare leeftijd denken meteen aan slijtage of gewoon “ouder worden”. Maar vaak is er een andere, verborgen oorzaak die we nog wel eens over het hoofd zien: de perimenopauze. Dit is de fase vlak voor je menstruatie definitief stopt, en het kan je lichaam op verrassende manieren op zijn kop zetten.
Wat is perimenopauze eigenlijk?
Laten we even terug naar de basis. De perimenopauze is de overgangsfase naar de menopauze.
Je bent dan nog niet in de overgang, maar je lichaam maakt zich wel klaar.
Je eierstokken gaan langzaam minder werk leveren. Dit proces kan al beginnen als je begin dertig bent, maar meestal start het rond je veertigste. Het is een fase die soms wel zeven tot tien jaar kan duren.
De bekende klachten zijn opvliegers, stemmingswisselingen en slaapproblemen. Maar er is een klacht die vaak onder de radar blijft: gewrichtspijn. Het is een vervelende bijwerking die je dagelijks leven flink kan beïnvloeden, en het voelt soms alsof je in een compleet ander lichaam bent beland.
De hormonale rollercoaster
Waarom voelt alles opeens zo stijf en pijnlijk? Het antwoord zit hem in je hormonen.
In deze fase schommelt je oestrogeenpeil enorm. De ene dag heb je een piek, de volgende dag een dieptepunt. Oestrogeen is niet alleen verantwoordelijk voor je menstruatiecyclus; het speelt ook een sleutelrol in je gewrichten.
Oestrogeen zorgt ervoor dat je gewrichten soepel blijven door het vochtgehalte in je pezen en banden op peil te houden.
Als dit hormoon daalt, drogen je gewrichten letterlijk uit. Het is alsof je scharnieren zonder olie zitten: ze piepen, kraken en doen pijn. Je spieren kunnen ook strammer aanvoelen, vooral in je nek, schouders en onderrug.
De rol van cortisol
Er is nog een boosdoener: cortisol. Dit is het stresshormoon.
Tijdens de perimenopauze raakt je lichaam makkelijker uit balans. Als je nachtrust slecht is door opvliegers of nachtzweten, stijgt je cortisolniveau.
Een hoog cortisolniveau werkt ontstekingen in de gewrichten in de hand. Het is een vicieuze cirkel: pijn zorgt voor stress, en stress zorgt voor meer pijn.
Herken je de signalen?
Het lastige van gewrichtsklachten door de perimenopauze is dat het vaak langzaam opbouwt. Het voelt niet als een plotselinge blessure, maar als een zeurende, stijve pijn die ’s ochtends het ergst is en langzaam wat wegebt als je beweegt.
Veel voorkomende plekken zijn: Wat het nog verwarrender maakt, is dat de pijn soms heftig aanvoelt, maar op een röntgenfoto niets te zien is.
- Je handen en vingers
- Je heupen en knieën
- Je schouders en nek
Je hebt geen duidelijke artrose of reuma, maar de pijn is wel degelijk echt.
Hoe houd je het leven leuk en soepel?
Je hoeft je niet zomaar neer te leggen bij deze klachten. Er zijn genoeg manieren om de pijn te verminderen en je weer fit te voelen.
Beweging is essentieel
Het draait allemaal om balans vinden in deze nieuwe fase. Het klinkt tegenstrijdig: pijn in je gewrichten en dan juist bewegen.
Toch is het de beste remedie. Als je stilzit, worden je gewrichten stijver. Je hoeft geen marathon te lopen; denk aan laagdrempelige activiteiten.
Voeding als brandstof
Zwemmen is een uitstekende keuze, omdat het water je gewrichten ontlast. Ook yoga en pilates helpen bij het soepel houden van je spieren en gewrichten. Probeer dagelijks een wandeling te maken. Het hoeft niet lang, maar wel regelmatig.
Wat je eet, heeft direct invloed op hoe je je voelt. Probeer voedingsmiddelen te vermijden die ontstekingen bevorderen, zoals veel suiker, bewerkte koolhydraten en slechte vetten. Richt je op:
- Omega-3 vetzuren: Vette vis zoals zalm, maar ook lijnzaad en walnoten. Dit werkt ontstekingsremmend.
- Calcium en vitamine D: Belangrijk voor je botten, die door de hormonale schommelingen ook wat kwetsbaarder worden. Denk aan zuivel, groene bladgroenten en zonlicht.
- Veel water: Je gewrichten hebben vocht nodig om soepel te blijven.
Supplementen en hulpmiddelen
Soms heeft je lichaam een extra steuntje nodig. Magnesium kan helpen bij het ontspannen van je spieren.
Daarnaast zijn er speciale supplementen voor de overgang die een mix van kruiden en vitamines bevatten. Merken zoals Vitakruid of Orthica hebben goede formules die specifiek op deze klachten zijn gericht. Raadpleeg altijd een arts voordat je nieuwe supplementen start, zeker als je al medicijnen gebruikt.
Ook praktische hulpmiddelen kunnen verlichting geven. Een warm bad met Epsom zout (magnesiumsulfaat) doet wonderen voor stijve spieren.
Of gebruik een warmtekussen op die ene vervelende plek in je rug.
Wanneer moet je naar de dokter?
Hoewel gewrichtsklachten bij de perimenopauze horen, is het goed om alert te zijn.
- De pijn plotseling heel heftig is.
- Er sprake is van roodheid, zwelling of hitte rondom het gewricht.
- Je je ziek voelt of koorts hebt.
Ga naar je huisarts als: Er bestaat namelijk ook zoiets als menopauzale artritis. Dit is een tijdelijke vorm van reuma die door de hormonale veranderingen ontstaat. Je huisarts kan je hier verder over informeren en eventueel doorverwijzen naar een reumatoloog of gynaecoloog.
De mentale kant van de medaille
Perimenopauze is niet alleen een fysiek verhaal; het is ook mentaal zwaar. Je lichaam verandert en dat kan onzeker maken. Voel je je somber door de pijn? Praten helpt.
Praat met vriendinnen die in dezelfde levensfase zitten. Vaak herken je elkaar direct.
Ook online communities, zoals die van Power to the Menopause, bieden veel steun en herkenning.
Conclusie
Perimenopauze en gewrichtsklachten zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, maar je hoeft er niet aan onderdoor te gaan.
Door te begrijpen dat je lichaam een hormonale transitie doormaakt, kun je gerichter handelen. Blijf bewegen, eet ontstekingsremmend en wees lief voor jezelf. Het is een fase, en met de juiste aanpak kun je deze periode soepel en met minder pijn doorkomen.