Kruidenthee bij overgangsklachten: welke werken echt?

Portret van Annelies de Vries, coach voor vrouwelijk welzijn en persoonlijke groei
Annelies de Vries
Gediplomeerd coach voor vrouwelijk welzijn
Supplementen en hormoontherapie · 2026-02-15 · 6 min leestijd

De overgang. Het is een fase in je leven die je vaak van de een op de andere dag lijkt te overvallen.

De een zweert bij hormoontherapie, de ander probeert van alles om de overgangsklachten te verminderen. En dan is er nog die groep die gewoon een rustig kopje thee wil zetten en hopen dat de natuur een handje helpt. Want zeg nu zelf: is er iets fijners dan met een warme mok in de hand de dag beginnen, wetende dat je lichaam een beetje extra steun krijgt?

Maar welke kruidenthee helpt nu écht? We worden doodgegooid met adviezen en wondermiddelen.

Laten we de feiten scheiden van de fabels. In dit artikel duiken we in de wereld van kruidentheeën die specifiek gericht zijn op overgangsklachten. Geen poespas, maar duidelijke informatie over wat werkt en wat je kunt proberen.

De overgang: een warme uitdaging

Voordat we in de theepot duiken, eerst even de basis. De overgang is de periode waarin je lichaam afscheid neemt van de vruchtbare fase. Je eierstokken produceren steeds minder oestrogeen en progesteron.

Dit hormonale schommelen zorgt voor klachten als opvliegers, nachtelijk zweten, stemmingswisselingen en slaapproblemen.

Het is een fase die gemiddeld duurt van ongeveer 45 tot 55 jaar, maar sommige vrouwen beginnen al eerder of hebben er langer last van. Waarom thee?

Omdat het een zachte, warme manier is om je lichaam te voeden. Het is geen geneesmiddel, maar een ondersteuning. En laten we eerlijk zijn: een ritueel creëren met een kopje thee kan al een kalmerend effect hebben op je gestel. De sleutel is weten welke kruiden echt iets doen.

De krachtpatsers onder de kruiden

Er zijn een aantal kruiden die regelmatig terugkomen in onderzoeken en ervaringsverhalen. We bespreken de belangrijkste, zodat je weet wat je in huis haalt.

Salie: de opvliegerkiller

Als er één kruid is dat de aandacht trekt bij opvliegers, is het wel salie.

Salie staat bekend om zijn samentrekkende en verkoelende werking. In verschillende studies is gekeken naar salie en de invloed op opvliegers. Hoewel de resultaten niet altijd eenduidig zijn, wijzen veel ervaringen uit dat saliethee de frequentie en intensiteit van opvliegers kan verminderen.

Vitex of Monnikspeper: de hormoonregelaar

Het idee is dat salie helpt bij het reguleren van het zweetmechanisme. Je lichaam voelt zich minder snel oververhit.

Een kopje saliethee is dus zeker het proberen waard, vooral als je last hebt van hevige opvliegers overdag. Let wel: salie bevat thujon, een stofje dat in hoge doses niet goed is. Drink daarom niet meer dan drie koppen saliethee per dag en wissel het af met andere theeën. Vitex agnus-castus, beter bekend als monnikspeper, is een kruid dat al eeuwenlang wordt ingezet bij hormonale disbalans.

Hoewel het vaak wordt gebruikt bij PMS, kan het ook helpen bij overgangsklachten.

Kamille: de rustbrenger

Monnikspeper zou de aanmaak van hormonen zoals progesteron beïnvloeden, al is het mechanisme complex. Veel vrouwen ervaren dat vitex de stemmingswisselingen en de prikkelbaarheid vermindert. Het kan ook helpen bij slaapproblemen die samenhangen met hormonale schommelingen.

Het is geen quick fix, maar een kruid dat wat tijd nodig heeft om zijn werk te doen. Reken op een aantal weken voordat je resultaat ziet.

Kamille is misschien wel het bekendste kalmerende kruid. Het is zacht, veilig en geschikt voor dagelijks gebruik. Hoewel kamille niet direct de hormonen beïnvloedt, helpt het wel bij klachten die ermee samenhangen.

Denk aan slapeloosheid, rusteloosheid en spijsverteringsproblemen die soms in de overgang kunnen opspelen. Een kop kamillethee voor het slapen kan helpen om sneller in slaap te vallen en doorslapen te bevorderen.

Groene thee: de energieke antioxidant

Het is een klassieker die eigenlijk nooit teleur stelt. Combineer het met een rustig moment voor jezelf en je hebt een recept voor ontspanning.

Groene thee is geen kruid, maar een theeblad, en verdient toch een vermelding. Het zit boordevol antioxidanten, zoals catechines, die het lichaam beschermen tegen vrije radicalen. Tijdens de overgang kan de botdichtheid afnemen.

Studies hebben aangetoond dat groene thee kan bijdragen aan het behoud van gezonde botten, dankzij de aanwezigheid van fluoride en andere mineralen. Daarnaast bevat groene thee cafeïne, maar in mindere mate dan koffie.

Het geeft een milde energieboost zonder de zenuwen te prikkelen. Let op: als je last hebt van slaapproblemen, drink de groene thee dan niet te laat op de dag.

Waar je op moet letten bij het kiezen van thee

Niet alle kruidentheeën zijn gelijk gemaakt. Sommige theemelanges zijn meer marketing dan medicijn. Hier zijn een paar tips om de juiste keuze te maken:

  • Lees het etiket: Kies voor biologische thee om pesticiden te vermijden. Controleer of het kruidenextract bevat, of dat het slechts een smaakje is.
  • Kwaliteit boven kwantiteit: Merken als Pickwick of Lipton hebben vaak smaaktheeën, maar voor daadwerkelijke ondersteuning kun je beter kijken naar gespecialiseerde merken zoals Yogi Tea, Traditional Medicinals of Pukka. Deze merken bieden specifieke blends voor vrouwen in de overgang.
  • Losse thee versus zakjes: Losse thee bevat vaak grovere stukken kruiden en heeft meer smaak en werkzame stoffen. Zakjes zijn handig, maar let op dat de kruiden fijn gemalen zijn en niet al hun potentie verloren hebben.

Praktische tips voor het zetten van thee

Het zetten van thee is een kunst op zich. Voor kruidenthee geldt vaak: hoe langer je het kruid laat trekken, hoe sterker de werking.

Gebruik water dat net van de kook af is (ongeveer 95 graden) en laat het kruid minimaal 5 tot 10 minuten trekken. Dek de pot of beker af met een deksel om de etherische oliën te behouden.

Probeer een ritueel te maken van je theemoment. Gebruik een mooie mok, zet een rustig muziekje op of lees een boek. Het gaat niet alleen om de thee, maar om de ontspanning die het met zich meebrengt. Je lichaam reageert beter op behandelingen als je geest ook tot rust komt.

Wanneer thee niet genoeg is

Hoewel kruidenthee een waardevolle ondersteuning kan zijn, is het geen vervanging voor medische behandeling.

Als je klachten ernstig zijn of je je zorgen maakt, raadpleeg dan altijd een arts of een gynaecoloog. Hormoontherapie of andere medicijnen kunnen nodig zijn. Kruidenthee kan dan een aanvulling zijn, maar geen vervanging.

Let ook op interacties met medicijnen. Zo kan salie de bloedstolling beïnvloeden en kan vitex interfereren met bepaalde hormoonbehandelingen. Twijfel je? Vraag het na bij je apotheker.

Conclusie: thee als bondgenoot in de overgang

Kruidenthee is een fijne, natuurlijke manier om overgangsklachten te verlichten. Salie kan helpen bij opvliegers, vitex bij hormonale schommelingen en kamille bij ontspanning. Groene thee biedt antioxidanten en ondersteunt de botten.

Kies voor kwaliteit, zet je thee met aandacht en combineer het met een gezonde leefstijl.

De overgang is een reis, geen race. Gun jezelf de tijd om te ontdekken wat voor jou werkt.

Met een kopje thee in de hand sta je sterker in je schoenen. Probeer verschillende blends, luister naar je lichaam en geniet van het moment. Want soms is een warme mok thee precies wat je nodig hebt.

Portret van Annelies de Vries, coach voor vrouwelijk welzijn en persoonlijke groei
Over Annelies de Vries

Annelies helpt vrouwen hun authentieke zelf te omarmen en te groeien.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Supplementen en hormoontherapie
Ga naar overzicht →