De eerste symptomen van perimenopauze herkennen
Het voelt soms alsof je lichaam een eigen script volgt waar jij geen toegang toe hebt.
Je bent je ineens super bewust van je eigen temperatuur, je humeur slaat sneller om dan een Nederlandse weersvoorspelling, en je nachten voelen ineens een stuk korter. Dit kan het begin zijn van de perimenopauze. Het klinkt misschien als een ver-van-mijn-bedshow, maar dit proces begint vaak veel eerder dan je denkt. Laten we eens rustig kijken hoe je de allereerste signalen herkent, zonder paniek, maar met een flinke dosis begrip.
Wat is perimenopauze eigenlijk?
Voordat we in de symptomen duiken, even de basis. Perimenopauze is de fase vóór de menopauze.
Je bent dan al wel onvruchtbaar aan het worden, maar je menstruatie is nog niet volledig gestopt. Je eierstokken gaan langzaam aan minder hard werken en produceren minder oestrogeen en progesteron.
Het is een overgangsfase die gemiddeld vier jaar duurt, maar soms ook maar een paar maanden of wel tien jaar kan duren. Iedereen is anders. De gemiddelde leeftijd waarop dit begint is 47 jaar, maar sommige vrouwen merken het al rond hun 35e.
Het eerste teken: je cyclus verandert
Het meest zichtbare signaal zit vaak in je maandelijkse cyclus. Het is niet altijd meteen een drastische verandering, maar meer een subtiel verschuiven.
Je cyclus wordt onvoorspelbaar
Je weet precies wanneer je ongesteld moet worden, en ineens is dat vertrouwde ritme weg. Misschien komt je menstruatie een week eerder of juist veel later. Het voelt alsof je lichaam de klok kwijt is.
Dit is een klassiek eerste teken van hormonale schommelingen. Sommige vrouwen merken dat hun bloedingen ineens veel heviger worden.
Hevigere of juist lichtere bloedingen
Je moet vaker naar de wc, je gebruikt meer producten van merken als Libresse of Always, en het voelt intenser.
Andere vrouwen merken juist dat het maar een paar dagen duurt en bijna niets voorstelt. Beide kanten van het spectrum kunnen voorkomen.
Opvliegers en nachtelijke transpiratie
Dit is waarschijnlijk het meest bekende symptoom, maar het begint vaak subtieler dan je denkt.
Het eerste kriebelende warmtegevoel
Je hoeft niet meteen in het middagzonnetje te zweten. Het begint vaak als een plotseling warmte-opstoot in je gezicht of op je borst. Het voelt alsof je ineens koorts hebt, maar dan zonder dat je ziek bent. Dit kan duren van een minuut tot een half uur.
Het is een signaal dat je hypothalamus – de thermostaat in je hersenen – even van slag is door de wisselende hormonen. Je ligt lekker te slapen en ineens word je wakker met een nat shirt.
Nachtelijk zweten zonder reden
Je hebt het snikheet, gooit de dekens eraf, en vijf minuten later heb je het weer ijzig koud.
Dit verstoort je slaapcyclus enorm. Merk je dat je vaker wakker ligt zonder dat je een baby hebt die huilt? Dan kan dit het begin zijn.
Stemming en mentale helderheid
Je hoofd voelt soms alsof het in de wolken hangt, en niet op een leuke manier. Je voelt je ineens geïrriteerd om dingen waar je normaal rustig onder blijft.
De hormonale achtbaan
Een verkeerde opmerking van je partner of een drukke supermarkt kan zorgen voor een kort lontje. Dit is niet zomaar humeurigheid; het is een direct gevolg van de dalende progesteronspiegels. Je staat in de winkel en je weet het woord 'schilderij' niet meer.
Het vergeten van woorden
Of je vergeet waarom je de kamer bent binnengelopen. Dit fenomeen wordt vaak 'brain fog' genoemd.
Het voelt alsof er een waas voor je hersenen hangt. Hoewel dit vervelend is, is het vaak tijdelijk en hoort het bij de hormonale overgang.
Slaapproblemen zonder aanwijsbare reden
Je bent moe, maar slapen wil niet lukken. Dit is een veelvoorkomend, maar vaak over het hoofd gezien symptoom van de perimenopauze.
De slaap ontsnapt je
Je ligt in bed en je hoofd maakt overuren. Je slaapt lichter dan normaal en schrikt sneller wakker.
Dit kan komen door de opvliegers die je 's nachts hebt, maar ook door een verandering in je diepe slaapfase. Je lichaam produceert minder melatonine en serotonine op de momenten dat je het nodig hebt.
Lichamelijke veranderingen die je voelt
Naast de grote veranderingen zijn er kleine signalen die aangeven dat je lichaam aan het schakelen is. Door de daling van het oestrogeen, dat zorgt voor collageen en vocht, kan je huid droger aanvoelen.
Je huid en haar veranderen
Je merkt misschien dat je vaker last hebt van een trekkerig gevoel op je wangen. Ook je haar kan fijner worden of juist meer uitvallen. Het is niet iets om direct panisch van te worden, maar het hoort bij het proces.
Spier- en gewrichtspijn
Je staat op en voelt je stijf, alsof je een marathon hebt gelopen terwijl je alleen maar geslapen hebt.
De verandering in je libido
Dit kan komen door de ontstekingsreactie die ontstaat bij lagere oestrogeenspiegels. Je gewrichten voelen soms aan als roestende scharnieren die even moeten warmlopen. Het is normaal dat je zin in seks anders wordt. Sommige vrouwen merken dat hun zin afneemt door de vaginale droogte (die ook al vroeg kan beginnen), terwijl anderen juist een opleving ervaren omdat ze geen anticonceptie meer hoeven te gebruiken of omdat ze zich bevrijd voelen van de angst voor zwangerschap.
Hoe ga je hiermee om?
Herken je jezelf in deze signalen? Dan is het vooral belangrijk om niet in de stress te schieten. Je lichaam is niet kapot, het is aan het herstructureren.
Leefstijl als fundament
Probeer je lichaam te ondersteunen. Regelmatig bewegen, zoals wandelen of fietsen, helpt om je hormonen in balans te houden en je stemming te verbeteren.
Praten helpt
Voeding speelt een grote rol; probeer meer fyto-oestrogenen te eten (zoals soja en lijnzaad) en verminder suiker, omdat dit de opvliegers kan verergeren. Deel je ervaringen met vriendinnen, je partner of huisarts.
Het bespreekbaar maken van deze symptomen neemt de schaamte weg. Veel vrouwen denken dat ze overspannen zijn of dat er iets anders aan de hand is, terwijl ze simpelweg de eerste symptomen van perimenopauze ervaren.
Wanneer naar de dokter?
Hoewel perimenopauze natuurlijk is, hoef je niet alles zomaar te accepteren. Als je slaapgebrek je functioneren ernstig belemmert of als je bloedingen zo hevig zijn dat je niet meer kunt werken, is het tijd voor actie.
Bespreek met je huisarts of hormoontherapie of andere behandelingen, zoals die van A. Vogel of andere supplementen, passend zijn bij jouw situatie. Onthoud: perimenopauze is geen ziekte, het is een fase.
Het is een nieuw hoofdstuk in je leven, en hoewel het soms ongemakkelijk is, geeft het je ook de kans om beter naar je lichaam te luisteren.
Herken je de signalen? Dan ben je al een stap voor.