De darmen en hormoonbalans: waarom je darmgezondheid telt in de overgang

Portret van Annelies de Vries, coach voor vrouwelijk welzijn en persoonlijke groei
Annelies de Vries
Gediplomeerd coach voor vrouwelijk welzijn
Hormoonschommelingen en klachten · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Voel je je de laatste tijd wel eens een beetje van slag? Alsof je lichaam een eigen leven leidt en je hoofd in een nevel hangt?

Veel vrouwen denken direct aan hormonen als ze klachten krijgen rond hun vijftigste. Maar er is een stille kracht achter de schermen die een enorme rol speelt: je darmen. Je darmgezondheid en hormoonbalans zijn namelijk onlosmakelijk met elkaar verbonden.

En tijdens de overgang wordt die verbinding extra belangrijk. Laten we eens kijken waarom een gezonde darm eigenlijk je beste vriend is in deze fase.

Het verband tussen je buik en je brein

We hebben allemaal weleens gehoord van de hersen-darm-as. Het klinkt heel ingewikkeld, maar het is eigenlijk best simpel. Je darmen en je hersenen praten voortdurend met elkaar via zenuwen en stofjes.

Als je darmen niet happy zijn, stuurt dat signalen naar je brein dat er iets mis is.

En dat beïnvloedt je humeur, je energie en ja, ook je hormonen. In je darmen leven miljarden bacteriën.

Samen noemen we dat je microbioom. Dit is een heel ecosysteem in je lijf. Een gezond microbioom zorgt ervoor dat je voeding goed wordt verwerkt en dat afvalstoffen worden afgevoerd.

Maar het doet nog veel meer. Het helpt bij het regelen van je hormonen, juist nu die door de overgang flink op schommelen.

Je darmen als hormoonfabriek

Je lichaam maakt hormonen aan en breekt ze af. Je darmen spelen hierbij een cruciale rol.

Ze helpen bij de verwerking van oestrogeen, het bekendste vrouwelijke hormoon. Als je darmen traag zijn of als je microbioom uit balans is, kan oestrogeen langer in je lichaam blijven hangen of juist te snel worden afgebroken.

Dat leidt tot klachten. Een bekend voorbeeld is het fenomeen 'estrogene dominante'. Dit betekent dat de balans tussen oestrogeen en progesteron doorslaat naar oestrogeen. Klachten zoals opvliegers, stemmingswisselingen en een opgeblazen gevoel kunnen hierdoor verergeren.

De rol van serotonine

Een gezonde darm helpt deze balans te bewaren. Wist je dat ongeveer 95 procent van je serotonine, het gelukshormoon, in je darmen wordt gemaakt?

Dit stofje is niet alleen belangrijk voor je humeur, maar ook voor je slaap en eetlust. Tijdens de overgang kan je serotonine niveau dalen. Een gezonde darm kan helpen om dit niveau op peil te houden, waardoor je je emotioneel stabieler voelt.

Waarom je darmgezondheid in de overgang extra telt

De overgang is een fase waarin je lichaam ingrijpend verandert. Je eierstokken produceren minder oestrogeen en progesteron.

Je lichaam moet hieraan wennen. Een gezonde darm ondersteunt dit aanpassingsproces.

Een disbalans in je microbioom kan namelijk leiden tot meer ontstekingen in je lichaam. En ontstekingen zijn een trigger voor klachten als vermoeidheid en gewichtstoename. Bovendien verandert je spijsvertering vaak tijdens de overgang.

Veel vrouwen merken dat ze gevoeliger worden voor bepaalde voedingsmiddelen. Een gezonde darmwand is dan essentieel om irritatie en opgeblazenheid te voorkomen.

Praktische tips voor een gezonde darm tijdens de overgang

Het goede nieuws is dat je zelf veel kunt doen om je darmen te ondersteunen. Je hoeft niet meteen drastische maatregelen te nemen.

Voed je microbioom

Kleine aanpassingen kunnen al een groot verschil maken. Probeer elke dag verschillende soorten plantaardig voedsel te eten. Denk aan fruit, groenten, peulvruchten en volkoren granen.

Deze voeding bevat vezels die dienen als voedsel voor goede bacteriën in je darmen.

Een bekend advies is om minstens dertig gram vezels per dag te halen uit je voeding. Gefermenteerde voedingsmiddelen zijn ook een aanrader. Denk aan yoghurt, kefir, zuurkool of kimchi. Deze producten zitten vol met levende bacteriën die je microbioom versterken.

Let op je stressniveau

Merken zoals Milner of Ayam bieden goede opties in de supermarkt. Stress is een grote vijand van je darmen.

Het beïnvloedt je spijsvertering en kan je microbioom uit balans brengen. Probeer dagelijks even tijd te nemen voor ontspanning. Een wandeling in de natuur, ademhalingsoefeningen of een korte meditatie kunnen wonderen doen.

Hydratatie is key

Apps zoals Calm of Headspace zijn hier handig voor. Water is essentieel voor een goede spijsvertering.

Het helpt bij het opnemen van voedingsstoffen en het afvoeren van afval. Probeer dagelijks minstens 1,5 tot 2 liter water te drinken. Een glas warm water met citroen in de ochtend is een fijne start.

Let op je slaap

Een goede nachtrust is belangrijk voor je darmen en hormoonbalans in de perimenopauze. Tijdens de overgang kunnen slaapproblemen toenemen.

Probeer een vast slaapritme te behouden en zorg voor een donkere, koele slaapkamer. Het kan helpen om schermtijd voor het slapen te beperken.

Wanneer moet je extra alert zijn?

Hoewel je zelf veel kunt doen, is het soms verstandig om hulp te zoeken. Als je klachten aanhouden of verergeren, is het raadzaam om contact op te nemen met een arts of een voedingsdeskundige.

Vooral als je last hebt van aanhoudende buikpijn, extreme vermoeidheid of onverklaarbare gewichtsveranderingen.

Er zijn ook speciale testen beschikbaar om je microbioom te analyseren. Bedrijven zoals Microbiome Labs of Thorne bieden dergelijke testen aan. Hoewel deze testen inzicht kunnen geven, is het belangrijk om de resultaten te bespreken met een professional.

Conclusie

Je darmgezondheid speelt een sleutelrol in je darmen en hormoonbalans in de perimenopauze. Een gezond microbioom kan helpen om klachten te verminderen en je algemeen welzijn te verbeteren.

Door aandacht te besteden aan je voeding, stress en leefstijl, geef je je lichaam de ondersteuning die het nu extra nodig heeft.

Dus, de volgende keer dat je je even niet top voelt, kijk dan eens naar wat je eet en hoe je je darmen kunt verwennen. Het kan het verschil maken.

Portret van Annelies de Vries, coach voor vrouwelijk welzijn en persoonlijke groei
Over Annelies de Vries

Annelies helpt vrouwen hun authentieke zelf te omarmen en te groeien.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Hormoonschommelingen en klachten
Ga naar overzicht →